Wariant czerwony (VRC): dominujący gen czerwony niezależny od tradycyjnego genu czerwonego
Buhaj Tec Venturo Calico-Red VRC (Ascol): gen VRC odziedziczył po ojcu Vogue Zircon-P VRC, potomku krowy Fools Gold. Calico zmienia umaszczenie na czarno-białe – wcześniej był czerwono-biały. Połowa jego potomstwa będzie czerwono-biała.
Do niedawna uważano, że umaszczenie u holsztynów jest warunkowane przez pojedynczy gen o dwóch możliwych allelach: czarnym (dominujący) lub czerwonym (recesywny). Teraz odkrywamy, że jest to nieco bardziej skomplikowane.
HI 12.2025; autor: DOUG SAVAGE, CHRISTINE MASSFELLER, tł: J. Krzyżewska
Każdy osobnik z gatunku bydło domowe posiada dwa allele warunkujące umaszczenie – po jednym od każdego z rodziców. Jeśli oba allele odpowiadające za kolor są czarne (dominujące), to zwierzę ma czarną sierść i tak jest u większości holsztynów. Niewielki odsetek holsztynów dziedziczy gen czarny od jednego z rodziców, a czerwony od drugiego. Ponieważ czarny jest dominujący, zwierzę jest czarne, ale jest uważane za nosiciela genu czerwonego umaszczenia (RC), ponieważ może przekazać oba geny swoim cielętom z równym prawdopodobieństwem. Jeśli osobnik RC o czarnym umaszczeniu zostanie skrzyżowany z innym osobnikiem RC tej samej maści, istnieje 1 na 4 prawdopodobieństwo, że potomstwo otrzyma 2 recesywne geny czerwone, a w przypadku braku dominującego genu czarnego, zwierzę będzie miało czerwone umaszczenie. Oznacza to, że każde czerwono umaszczone zwierzę może przekazać swojemu potomstwu wyłącznie czerwony kolor sierści.
BLACK/RED
Na początku lat 70., pojawienie się młodego, znanego buhaja Hanover-Hill Triple Threat-Red, ujawniło fascynującą wariację w dziedziczeniu umaszczenia – do 6 miesiąca życia jego ruda sierść zmieniła się w czarną! Odziedziczył recesywny gen rudy po matce, ale po ojcu, legendarnym Roybrook Telstar (urodzonym w 1962 roku i spędzającym większość swojej kariery w Japonii), odziedziczył gen znany później jako gen BLACK/RED (czarno-czerwony).
Okazuje się, że w miejscu genu recesywnego koloru czerwonego znajdują się w rzeczywistości 4 możliwe allele, a nie 2, jak wspomniano powyżej. W kolejności dominacji są to: gen czarny, następnie gen BLAC/RED (czarno-czerwony), następnie gen czerwonego w typie dzikim, a na końcu gen czerwonego recesywnego. Czerwony w typie dzikim zachowuje się tak samo jak czerwony recesywny. Wspomina się o tym, ponieważ niektóre metody badań genetycznych mają trudności z określeniem różnicy między genem czarno-czerwonym a czerwonym typu dzikiego, co może prowadzić do pomyłek. W rzeczywistości cielęta z genem BLACK/RED zmienią umaszczenie na czarne do 6 miesiąca życia (niektóre nieco później), podczas gdy te z dzikim typem genu czerwonego pozostaną czerwone. Oznacza to, że test genetyczny na obecność genu BLACK/RED nie zawsze jest wiarygodny, dlatego konieczne jest prześledzenie rodowodu, aby sprawdzić, czy gen BLACK/RED występował we wcześniejszych pokoleniach. Buhaje takie, jak Storm i Baxter były nosicielami genów BLACK/RED, chociaż obecnie gen ten nie jest szczególnie powszechny wśród głównych rozpłodników w rasie.
VARIANT RED (VRC)
W latach 80. kanadyjska krowa Surinam Sheik Rosabel-Red stworzyła kolejną fascynującą wariację tego, co wiedzieliśmy o dziedziczeniu umaszczenia u bydła. Była córką buhaja Sheik, homozygotycznego czarnego byka. Odziedziczyła zatem dominujący czarny gen po swoim ojcu i teoretycznie nie było możliwości, aby jej umaszczenie było inne niż czarne! Okazuje się, że u bydła rasy holsztyńskiej istnieje jeszcze inna mutacja genowa, która może wpływać na kolor umaszczenia. Ten rodzaj allelu czerwonego (zwanego dalej VR variant Red Carrier) jest bardzo rzadki, ale gdy już wystąpi zastępuje wszystkie geny odpowiadające za kolor umaszczenia. Wariant czerwony VRC ma tę zaletę, że w ciągu jednego pokolenia można uzyskać czerwone potomstwo od najlepszych linii rodowych w rasie. Ma też jednak kilka wad. Krzyżując krowę o wariancie VRC – taką jak Rosabel – z buhajem o recesywnym czerwonym umaszczeniu, nadal można uzyskać w 50% przypadków czarne cielęta. Połowa cieląt nie otrzymałoby genu VRC – w ich przypadku priorytet uzyskałby gen czarny, który był maskowany u matki. Trudności mógłby też rodzić fakt, iż niektóre zwierzęta VRC z czasem częściowo zmieniają kolor na czarny.
Oznaczenia wariantu czerwonego mogą być nieco mylące. Kiedy mówimy o nosicielu czerwonego koloru (RC), mamy na myśli czarne zwierzę, które jest nosicielem recesywnego genu czerwonego, maskowanego przez dominujący czarny kolor. Jednak nosiciel wariantu (VRC) będzie w rzeczywistości czerwono umaszczony (oprócz przypadków przebarwienia sierści na kolor czarny). VRS to oznaczenie homozygoty VRC z 2 allelami genu VRC. W rasie występują tylko dwa lub trzy osobniki VRS, a całe ich potomstwo będzie czerwone, niezależnie od tego, z jakim osobnikiem je skojarzymy.
Dostępnych jest wiele buhajów VRC, w większości pochodzących od krowy Stoneden Fools Gold-Red (córki Goldwyna), która z kolei odziedziczyła gen VRC od samej Rosabel-Red.